Hulp vragen zonder schuldgevoel
Introductie
Zelfstandig zijn betekent niet alles alleen doen
Je hebt inmiddels nagedacht over wat je graag zou willen ondernemen. Misschien kwam daarbij ook de gedachte:
Dat zou ik best willen, maar daarvoor heb ik iemand nodig.
Iemand die meegaat naar een onbekende plek, helpt met vervoer of je ergens wegwijs maakt.
Hulp vragen kan lastig zijn. Misschien wil je niemand tot last zijn of denk je dat je dingen zoveel mogelijk zelf moet oplossen.
Toch betekent zelfstandig zijn niet dat je alles alleen moet kunnen. Zelfstandigheid betekent ook dat je weet wat je nodig hebt en daar duidelijk om kunt vragen.
Leerdoel
· je herkent wat jou tegenhoudt om hulp te vragen;
· je weet hoe je een concrete hulpvraag formuleert;
· je ontdekt welke ondersteuning jou meer mogelijkheden kan geven.
Waarom vragen soms moeilijker is dan helpen
Veel mensen helpen een ander zonder daar lang over na te denken, maar vinden het zelf moeilijk om iets te vragen.
Gedachten als deze kunnen dan in de weg zitten:
Ze hebben het al druk genoeg.
Ik wil niemand lastigvallen.
Straks zegt iemand alleen maar ja omdat het zielig is.
Het probleem is dat je daarmee eigenlijk al voor de ander beslist.
Een vraag stellen betekent niet dat iemand verplicht is om ja te zeggen. De ander mag zelf bepalen of iets past.
En een nee betekent ook niet meteen dat je te veel hebt gevraagd. Misschien komt het gewoon niet uit.
Maak je vraag concreet
Hoe duidelijker je vraag, hoe gemakkelijker iemand erop kan reageren.
Vergelijk:
Ik heb eigenlijk hulp nodig om wat vaker dingen te ondernemen.
met:
Ik wil volgende maand graag naar die tentoonstelling. Zou je het leuk vinden om samen te gaan?
Of:
Ik wil deze activiteit graag proberen, maar vind een onbekende locatie lastig. Zou je de eerste keer met me mee willen?
De ander weet dan precies wat je vraagt. Dat maakt een hulpvraag overzichtelijker voor jullie allebei.
Is het eigenlijk wel hulp?
Soms noemen we iets een hulpvraag, terwijl het ook gewoon een uitnodiging kan zijn om samen iets te doen.
Stel dat je graag wilt wandelen in een natuurgebied, maar dat je daar door je visuele beperking niet zelfstandig kunt wandelen.
Je kunt denken:
Ik moet iemand vragen om mij te helpen zodat ik daar kan wandelen.
Maar je kunt het ook anders benaderen:
Ik zou zaterdag graag in het bos gaan wandelen. Lijkt het je leuk om samen te gaan?
Voor jou maakt het gezelschap de wandeling mogelijk, maar voor de ander kan het simpelweg een gezellige middag samen zijn.
Natuurlijk zijn er ook situaties waarin je echt praktische hulp nodig hebt. Als je alleen een lift naar een locatie nodig hebt, vraag je gewoon:
Zou je mij zaterdag naar deze locatie kunnen brengen?
Daar hoef je geen gezamenlijke activiteit van te maken.
Het helpt daarom om jezelf af te vragen:
Heb ik praktische hulp nodig, of zoek ik iemand om iets samen mee te doen?
Door dat onderscheid te maken, wordt het ook gemakkelijker om de juiste vraag aan de juiste persoon te stellen.
Maak praktische drempels kleiner
Met een visuele beperking kunnen alledaagse activiteiten extra voorbereiding vragen. Een onbekende route, een ingang vinden of jezelf oriënteren op een nieuwe locatie kan genoeg zijn om ergens tegenop te zien.
Probeer dan zo precies mogelijk te bepalen waar de drempel zit.
Misschien heb je helemaal geen begeleiding nodig tijdens de activiteit, maar alleen iemand die je bij de ingang opvangt. Of je kunt zelfstandig met het openbaar vervoer reizen, maar wil de route de eerste keer samen met iemand doen.
Een grote gedachte als ‘Dit kan ik niet zelfstandig’ kan daardoor veranderen in: ‘Dit kan ik wel, als dit ene stukje geregeld is.’
Hulp hoeft niet altijd van dezelfde persoon te komen
Je hoeft ook niet voor alles bij één persoon aan te kloppen. De ene persoon vindt het misschien leuk om samen naar het theater te gaan. Een ander helpt graag met vervoer. En bij een activiteit kan de organisatie misschien ondersteuning bieden.
Wie of wat past bij deze specifieke vraag?
Wederkerigheid is geen boekhouding
Misschien vind je hulp vragen lastig omdat je het gevoel hebt dat je iets terug moet doen.
Maar een goede relatie hoeft niet precies in balans te zijn. Wederkerigheid kan ook zitten in belangstelling tonen, luisteren, samen lachen, een bericht sturen of er voor iemand zijn wanneer dat nodig is.
Iedereen heeft iets te geven. Dat hoeft niet hetzelfde te zijn.
Reflectie
· Wat vind ik moeilijk aan hulp vragen?
· Welke dingen doe ik nu niet omdat ik daarvoor ondersteuning nodig heb?
· Wat heb ik daarbij precies nodig?
· Vraag ik soms niet omdat ik vooraf al voor de ander invul dat diegene geen tijd of zin heeft?
· Welke hulpvraag zou ik eigenlijk best durven stellen?
Praktische opdracht – Maak één vraag concreet
Pak je verlanglijstje uit Module 5 erbij. Kies één activiteit die je graag zou willen doen, maar waarbij iets je tegenhoudt.
Maak vervolgens deze drie zinnen af:
Ik zou graag…
Wat mij tegenhoudt is…
Wat mij zou helpen is…
Bedenk daarna aan wie je dit zou kunnen vragen. Dat kan een bekende zijn, maar ook een organisatie.
Formuleer ten slotte één concrete vraag.
Wil je een stap verder gaan? Stel de vraag dan ook echt.
Kijktip – Blind vertrouwen
In de documentaire Blind vertrouwen worden drie mensen met een visuele beperking gevolgd die ieder hun eigen ambities nastreven. Daarbij gaat het ook over de balans tussen zelf de regie houden en hulp accepteren wanneer dat nodig is. Dat sluit mooi aan bij deze module.
Bekijk Blind vertrouwen via NPO Doc
Samenvatting
· zelfstandig zijn betekent niet dat je alles alleen moet doen;
· een ander mag zelf bepalen of diegene ja of nee zegt;
· een concrete vraag is gemakkelijker te beantwoorden;
· een grote praktische drempel bestaat soms maar uit één klein probleem;
· hulp vragen is soms eigenlijk een uitnodiging om iets samen te doen;
· wederkerigheid betekent niet dat je precies hetzelfde terug hoeft te geven.
Vooruitblik
Soms weet je precies wat je graag wilt doen, maar ken je nog niemand die dezelfde interesse deelt. In de volgende module ontdek je hoe je een persoonlijke en uitnodigende oproep maakt waarmee je gericht op zoek kunt gaan naar contact.